0981 238 218

Tư vấn
Levodopa và những điều cần nhớ để điều trị hiệu quả bệnh Parkinson

Levodopa và những điều cần nhớ để điều trị hiệu quả bệnh Parkinson

Nội dung bài viết [Ẩn]

Kể từ khi ra đời cho đến nay, levodopa vẫn là một thuốc có hiệu quả tốt nhất trong việc cải thiện tình trạng run, co cứng cơ khớp mà bệnh Parkinson gây ra. Tuy nhiên, không phải ai cũng biết cách sử dụng thuốc đúng đắn để đảm bảo hiệu quả và độ an toàn. Vì vậy, bài viết này sẽ cung cấp cho bạn những thông tin cần thiết để nâng cao lợi ích điều trị cũng như hạn chế được các tác dụng không mong muốn khi sử dụng levodopa.

Madopar là loại thuốc kết hợp giữa levodopa và benserazide để điều trị Parkinson

Madopar là loại thuốc kết hợp giữa levodopa và benserazide để điều trị Parkinson

Parkinson là bệnh lý thần kinh xảy ra do sự thoái hóa và chết đi của các tế bào sản sinh dopamin, dẫn đến thiếu hụt chất này trong não. Đây là một chất có vai trò điều hòa, kiểm soát các cử động của cơ bắp và khả năng vận động của cơ thể. Vì vậy khi bị thiếu hụt, phần lớn người bệnh sẽ có các biểu hiện là run tay chân, co cứng cơ và chậm chạp vận động.

Vì vậy mục tiêu của các thuốc điều trị đều tập trung vào việc làm tăng nồng độ dopamine trong não bộ dù bằng cách trực tiếp hay gián tiếp. Tuy nhiên, dopamine là chất không đi qua được hàng rào máu não nên không thể bổ sung thông qua đường uống hoặc đường tiêm. Để giải quyết vấn đề này, người ta đã dùng levodopa - một tiền chất của dopamine, qua được hàng rào máu não và sẽ chuyển thành dopamin khi vào trong não bộ.

Levodopa mang lại lợi ích gì cho người bệnh Parkinson

Khi levodopa bổ sung đủ lượng dopamine thiếu hụt cho não bộ, các triệu chứng run, cứng cơ và rối loạn vận động ở người bệnh giảm dần, chất lượng cuộc sống của người bệnh nhờ đó cũng cải thiện nhiều hơn.

Tuy nhiên, levodopa không giải quyết được tất cả các triệu chứng mà người bệnh parkinson gặp phải. Khả năng giữ thăng bằng và các triệu chứng không thuộc vận động như khó ngủ, mất ngủ, táo bón...có thể không giảm khi dùng levodopa.

Tên thương mại thường dùng của levodopa

Levodopa có thể dùng đơn độc, nhưng hiện nay nó thường được kết hợp với 1 loại thuốc “bảo vệ” là carbidopa hoặc benserazide để làm tăng hiệu quả điều trị. Các chất này ngăn chặn sự phân hủy levodopa trước khi vào hàng rào máu não, nhờ đó mà hạn chế các tác dụng phụ của thuốc..

Levodopa/carbidopa được bào chế dưới dạng viên nén thường, phóng thích nhanh, viên đặt dưới lưỡi (Sinemet, Atamet, Parcopa), viên nang giải phóng chậm (Sinemet CR) hoặc dung dịch bơm trực tiếp vào ruột non (Duopa).

Levodopa/ benserazide được bào chế dưới dạng viên nén thường hoặc viên nang phóng thích chậm (Madopar) dùng cho người bệnh Parkinson giai đoạn sau.

Hướng dẫn sử dụng levodopa hiệu quả

Uống thuốc vào thời điểm nào? Uống như thế nào?

Hẹn đồng hồ nhắc nhở uống thuốc là một điều cần thiết nếu bạn thường xuyên quên liều

Hẹn đồng hồ nhắc nhở uống thuốc là một điều cần thiết nếu bạn thường xuyên quên liều

Dưới đây là một số lưu ý dành cho bạn:

- Protein sẽ cạnh tranh hấp thu với levodopa, làm giảm tác dụng của thuốc. Do đó không sử dụng thuốc chứa levodopa cùng các thực phẩm giàu đạm như thịt bò, thịt lợn, tôm, cua... Tốt nhất nên uống thuốc trước khi ăn khoảng 30 - 60 phút hoặc sau khi ăn 2 giờ. Tuy nhiên, levodopa có thể gây kích ứng dạ dày khiến người bệnh cảm thấy gây buồn nôn khi uống lúc đói, vì vậy bạn có thể ăn nhẹ vài chiếc bánh quy hay bánh gạo để “lót dạ” trước khi uống thuốc.

- Liều lượng levodopa là không giống nhau giữa mỗi người bệnh, vì vậy bạn nên uống thuốc đúng liều theo chỉ thị của bác sĩ, không được tự ý bỏ thuốc hay tăng liều để đảm bảo hiệu quả và an toàn trong điều trị.

- Người bệnh có thể sử dụng đồng hồ báo thức để tránh quên liều. Nếu lỡ quên 1 liều, hãy uống bù trong thời gian sớm nhất có thể, nhưng nếu sát giờ sử dụng liều kế tiếp, hãy bỏ qua liều đã quên và trở về lịch uống thuốc hàng ngày. Không sử dụng liều gấp đôi.

- Nếu người bệnh gặp khó khăn khi nuốt, người nhà không được tự ý nghiền nhỏ viên thuốc để uống bởi có một số dạng thuốc được bào chế dưới dạng giải phóng kéo dài, tức là thay vì phải uống 2 - 3 viên mỗi ngày thì nhà sản xuất đã gộp các lượng thuốc đó vào cùng một viên thuốc và bào chế dưới dạng đặc biệt để lượng thuốc giải phóng từ từ suốt cả ngày. Vì vậy, nếu nghiền nhỏ viên thuốc sẽ phá vỡ cấu trúc bào chế đó dẫn đến tình trạng quá liều, gây nguy hiểm cho người bệnh. Vì vậy, trước khi muốn thay đổi bất cứ điều gì liên quan đến việc dùng thuốc, bạn nên hỏi ý kiến của bác sĩ để đảm bảo sự an toàn cho người bệnh.

Tương tác thuốc

Levodopa có thể có tương tác với các loại thuốc nhất định như vitamin B6, sắt, thuốc chống trầm cảm hay các thuốc nhuận tràng. Vì vậy, một điều bạn cần nhớ là hãy nói với bác sĩ về tất cả các loại thuốc mà bạn đang sử dụng kể cả thuốc điều trị các bệnh mắc kèm, thuốc bổ hay các vitamin để bác sĩ cân nhắc và điều chỉnh liều thuốc nếu cần.

Tác dụng phụ của Levodopa và cách xử trí

- Rối loạn vận động: do thuốc làm tăng nồng độ dopamine trong não nên có thể gây co giật cơ, múa giật; khó kiểm soát các chuyển động cơ ở chi, mặt, miệng, lưỡi và cổ. Khi đó hãy nói với bác sĩ để có cách giải quyết kịp thời.

- Hạ huyết áp tư thế: Người bệnh có thể cảm thấy hoa mắt, chóng mặt, choáng váng khi thay đổi tư thế như ngồi xuống hay đứng lên một cách đột ngột. Đây là triệu chứng khá nguy hiểm, khiến người bệnh dễ bị té ngã, tiềm ẩn nguy cơ chấn thương đầu, thậm chí tử vong. Vì vậy để khắc phục triệu chứng này, người bệnh nên thay đổi tư thế một cách từ từ, không nên ngồi dậy ngay lập tức sau khi thức giấc, thay vì quay ghé người ngược về sau thì người bệnh nên đi vòng và từ từ để nhìn về phía sau. Tuy chỉ là những cách rất đơn giản nhưng có thể sẽ phần nào giúp người bệnh Parkinson phần nào hạn chế được những ảnh hưởng nguy hiểm của thuốc. 

Buồn ngủ, mệt mỏi là tác dụng phụ thường gặp của thuốc điều trị bệnh Parkinson

Buồn ngủ, mệt mỏi là tác dụng phụ thường gặp của thuốc điều trị bệnh Parkinson

- Buồn ngủ: Người đang dùng levodopa nên tránh lái xe hoặc vận hành máy móc, thận trọng khi dùng cùng thuốc khác có tác dụng gây buồn ngủ hoặc rượu.

- Thay đổi tâm lý và nhận thức: Chán nản, nhầm lẫn, ảo giác hoặc có ý nghĩ bất thường, nghiện cờ bạc, mua sắm, tăng ham muốn tình dục và chứng cuồng dâm… xảy ra do tăng dopamin trong não khi dùng thuốc. Bạn hãy tham khảo ý kiến bác sỹ khi có những dấu hiệu này trong quá trình dùng thuốc.

- Thay đổi màu sắc của nước tiểu và dịch tiết: nước tiểu, mồ hôi, nước bọt có màu đỏ. Đôi khi ảnh hưởng đến kết quả xét nghiệm đường huyết, nước tiểu, vì vậy trao đổi với bác sĩ xét nghiệm rằng bạn đang sử dụng levodopa.

- Ảnh hưởng chức năng các cơ quan: Thuốc có thể gây loét dạ dày, nhịp tim nhanh, rối loạn về số lượng thành phần tế bào máu, tăng nhãn áp; vì vậy hãy thường xuyên kiểm tra chức năng gan, thận, máu, mắt và tim trong quá trình dùng.

- Hội chứng cai thuốc: Người bệnh không nên dừng đột ngột thuốc khi chưa có chỉ định của bác sĩ, bởi họ có thể gặp phải biểu hiện như không thể di chuyển hoặc khó thở.

- Nhờn thuốc: Levodopa thường giảm dần hiệu quả sau khoảng 3-5 năm điều trị, vì vậy phải tăng liều hoặc kết hợp thêm thuốc khác để duy trì lợi ích tối đa. Người bệnh nên hỏi ý kiến của bác sỹ về vấn đề này, không tự ý tăng liều để tránh những tác dụng phụ nghiêm trọng xảy ra.

Như vậy, mặc dù Parkinson không có cách chữa, nhưng levodopa đã giúp người bệnh rất nhiều trong việc cải thiện tình trạng rối loạn vận động, để trở về với cuộc sống sinh hoạt bình thường. Nếu biết tuân thủ đúng chỉ định điều trị, tăng cường vận động thể chất, xây dựng chế độ ăn uống khoa học và kết hợp các sản phẩm hỗ trợ điều trị từ thiên nhiên thì người bệnh hoàn toàn có thể chung sống lâu dài, khỏe mạnh, hạnh phúc và không còn sợ hãi mỗi khi nhắc đến căn bệnh mang tên Parkinson này nữa.

Biên tập viên sức khỏe Đông Tây

Nguồn

https://www.parkinsons.org.uk/information-and-support/levodopa